همسفر گرامی
برای درج سفر به پروفایل مراجعه کنید
عضویت در خبرنامه Mountain View

8 مراسم متفاوت عاشورا و محرم در 8 شهر ایران

عنوان : 8 مراسم متفاوت عاشورا و محرم در 8 شهر ایران
دسته مطلب:معرفی اماکن
نویسند:محمدرضاطاهرخانی
توضيحات :
 
1- خمینی شهر - اصفهان 
تعزیه‌‌های باشکوه در اصفهان
 
مردم اصفهان در ماه محرم مراسم عزاداری باشکوهی برگزار می‌‌کنند که نوحه‌‌خوانی، سینه‌‌زنی، علم‌‌گردانی، نخل‌‌گردانی و البته تعزیه در این مراسم دیده می‌‌شود. در واقع مراسم تعزیه‌‌خوانی و پرده‌‌خوانی در بسیاری از مناطق این استان اجرا می‌‌شود و تعزیه در بعضی از شهرها مانند خمینی‌‌شهر و نجف آباد به ثبت ملی رسیده‌‌است. مثلا مراسم تعزیه خمینی‌‌شهر به صورت سیار برگزار می‌‌شود و در هر محله یکی از وقایع عاشورا بیان می‌‌شود.
نذری‌‌های رایج: مردم اصفهان معمولاً قیمه را به عنوان غذای نذری در نظر می‌‌گیرند اما در بعضی از شهرهای این استان از جمله خمینی‌‌شهر غذای نذری بطور معمول آبگوشت است.
 
 
2-بروجرد - استان لرستان 
گل‌‌مالی و چهل‌‌منبر در لرستان
 
 
 
در روزهای محرم رسمی در استان لرستان رایج است که به آن «گل‌‌مالی» می‌‌گویند. در این مراسم به کمک خاک نرم و گلاب گل ساخته می‌‌شود و عزاداران خودشان را با گل می‌‌پوشانند. گاهی هم افراد در حوضچه‌‌هایی می‌‌ایستند و بقیه در گل‌‌مالی آنها مشارکت می‌‌کنند. سپس مدتی جلوی آفتاب قرار می‌‌گیرند تا گل‌‌ها خشک شوند. در مرحله بعد عزاداران با تشکیل گروه‌‌های منظم به عزاداری می‌‌پردازند.
در بروجرد هم رسم بر این است که در شب عاشورا زنان به یاد حضرت زینب(س) با صورت‌‌های پوشیده و پای برهنه شمع به دست می گیرند که تعداد این شمع‌‌ها معمولاً 40 عدد است و آنها را در 40 منبر عزای حسینی قرار می‌‌دهند تا حاجت بگیرند. البته رسم چهل منبر تنها مختص خانم‌‌ها نیست و مردان هم در این مراسم شرکت می‌‌کنند.
نذری‌‌های رایج: قیمه، عدس‌‌پلو، زرشک‌‌پلو و قورمه‌‌سبزی از جمله نذری‌‌های رایج مردم استان لرستان هستند و البته در روزهای تاسوعا و عاشورای حسینی حلیم هم به عنوان نذری توزیع می‌‌شود.
 
 
3-بوشهر - استان بوشهر 
دمام‌‌زنی در بوشهر
 
 
در بوشهر رسمی وجود دارد که در کنار برپایی دسته‌‌های سینه‌‌زنی و هنگام تعزیه‌‌گردانی، سنج و دمام هم نواخته می‌‌شود. تعداد دمام‌‌ها معمولاً هفت عدد است و ریتم یکی از آنها برخلاف بقیه است. همراه دمام سنج هم زده می‌‌شود و البته نواختن دمام ساده نیست و به تجربه نیاز دارد که افرادی این وظیفه را برعهده می‌‌گیرند. به این افراد «اشکون زن» می‌‌‌‌گویند.
نذری‌‌های رایج: بوشهری‌‌ها برای توزیع نذری از غذاهای ملی استفاده می‌‌کنند. آش بوشهری معمولاً در وعده صبحانه توزیع می شود. شکر پلو و قیمه بوشهری در کنار حلوای برنجی، شله زرد و حلیم هم از جمله نذری‌‌های رایج دیگر در مناطق مختلف استان بوشهر هستند.
 
 
 
 
4- مشهد - خراسالن رضوی
شام غریبان متفاوت در حرم امام رضا(ع)
 
 
 
در روزها و شب‌‌های محرم مشهد میزبان عزاداران مختلف از شهرهای دور و نزدیک است که این افراد تمایل دارند مراسم سوگواری را در جوار امام رضا(ع) انجام دهند. در روزهای تاسوعا و عاشورای حسینی گروه‌‌های عظیمی از سینه‌‌زنان به سمت حرم رهسپار می‌‌شوند و در واقع مسیر نهایی دسته‌‌ها حرم است. شام غریبان هم در حرم امام رضا(ع) به شیوه خاصی برگزار می شود. در این شب خادمان حرم دور یکی از بزرگترین صحن‌‌ها می‌‌ایستند و شمع‌‌ها را در دست می گیرند. یکی از آنها در وسط جمع نوحه می‌‌خواند و مردم نیز شمع در دست می‌‌گیرند یا شمع‌‌هایشان را در وسط سینی بزرگی در وسط صحن قرار می‌‌دهند.
نذری‌‌های رایج: مشهدی‌‌ها رسم دارند که صبحانه به جای حلیم، نان قاق و چای شیرین را به عنوان نذری پخش کنند. شله مشهدی و شربت هم از جمله نذورات رایج دیگر این شهر است.
 
 
5-یزد - استان یزد
نخل‌‌گردانی در یزد
 
 
 
وقتی صحبت از نخل به میان می‌‌آید ممکن است تصور کنید که این آیین مربوط به حمل درخت نخل است اما این باور اشتباه است. در واقع نخل گردانی یکی از مراسم باشکوه در یزد است که به درخت نخل ارتباطی ندارد، بلکه نخل یک اسکلت چوبی بسیار بزرگ است که روی آن پارچه، آینه، چراغ، شیشه‌‌های رنگی، خنجر، شمشیر و... قرار می‌‌گیرد و نمادی از تابوت سیدالشهدا(ع) است. این نخل بزرگ با همیاری و همکاری عزاداران بلند می‌‌شود و برای تزئین کردن نخل نیز بسیج عمومی لازم است. علاوه بر این افراد زیادی باید در بلند کردن نخل‌‌ها و حرکت آن مشارکت کنند.
نذری‌‌های رایج: یکی از معروف‌‌ترین نذری‌‌های یزد آش امام حسین است که در مدت دو ماه محرم و صفر و به ویژه در تاسوعا و عاشورای حسینی در بین عزارادان توزیع می‌‌شود.
 
 
6-لاهیجان - استان گیلان 
مراسم 40 منبر
 
 
در شهر لاهیجان می توانیدمراسم زیبای ۴۰ منبر را تماشا کنید.
کسبه لاهیجانی شمع های رشته ای تهیه می کنند. بدین ترتیب که با آغشته کردنموم روی رشته های پنبه ای تقریبا ضخیم شمع می سازند و سپس آنها را در بسته ای ۴۰ تایی و در کنار بسته های ۴۰ دانه ای خرما روی طبق می گذارند و به کسانی که می خواهند در مراسم ۴۰ منبر شرکت کنند، می فروشند.این مراسم بعد از اقامه نماز مغرب و عشای تاسوعا شروع می شود. عده ای از مردم که عصرهای پنجشنبه در خانه های شان روضه خوانی دارند منبرهای روضه خوانی را جلوی خانه های شان قرار می دهند و روی آن سینی و دو ظرف خالی و یک ظرف برنج خام می گذارند.
مردم هم شمعی روشن می کنند و خرما یا سکه ای داخل ظرف می گذارند و در عوض چند دانه برنج خام برمی دارند و این کار را تا هفت روز ادامه می دهند.
علم بندی در گیلان که از یک روز مانده‌ به ‌ماه محرم تا روز هفتم این ماه در مناطق شهری و روستایی برگزار می‌شود. در این مراسم مردم پرچم‌های سیاه را بالای سردر مساجد و گنبدهای آن نصب می‌کنند و اگر خوب نگاه کنید، خانه های زیادی را می بینید که پرچم های سیاه را مقابل در خانه نصب کرده اند.
اما گیلانی ها، وقتی به مراسم نذری دادن می رسند، آداب و رسوم متفاوتی دارند. در این منطقه پخت و توزیع نوعی شیرینی به نام "ککه" یا "کشته" مرسوم است که با آرد، شکر، آب و روغن تهیه و در تنورهای خانگی پخته می شود. این شیرینی در بین عزاداران توزیع می شود و گاهی شربت ها هم مکمل این رسم هستند!
 
 
7-مریانج - استان همدان 
مراسم حلیم پزی محرم 
 
استان همدان در شهر همدان امامزاده ای به نام امامزاده عبدالله وجود دارد که همه دسته های عزاداری از خیابان های مختلف به این بقعه می رسند و در آنجا عزاداری می کنند. روز سوم شهادت امام حسین و یارانش هم دسته های عزاداری با پوشیدن لباس های تعزیه و سوار بر اسب در خیابان ها رژه می روند.
یکی از نذری های رایج در این شهر هم آبگوشتی است که عاری از هرگونه حبوبات است. غذاهای نذری در همدان مانندفرهنگ تغذیه آنها با ترشی یا با مربا سرو می شود.
روستایی به نام مریانج هم در استان همدان در این ایام خیلی معروف است؛ چرا که غذای نذری مردمان این روستا در روز عاشورا فقط حلیم است و غیر از حلیم هیچ نذری دیگری توزیع نمی شود تا جایی که همسایه ها برای دادن حلیم به عزاداران با یکدیگر رقابت می کنند.
 
 
 
8-اردبیل - استان اردبیل 
تشت‌‌گذاری در اردبیل
 
 
«تشت‌‌گذاری» یا «تشت‌‌گردانی» یکی از آیین‌‌های عاشورا است که در اردبیل و بعضی از مناطق ترک زبان ایران اجرا می‌‌شود. در حقیقت تشت نمادی از مشک سقای کربلاست و به بسته شدن آب بر روی امام حسین(ع) و یارانش اشاره دارد که حضرت در آن زمان با ایثارگری دستور می‌‌دهند که به‌‌رغم کمبود آب تشت‌‌ها توسط آبها‌‌ی موجود در مشک‌‌ها پر شده و همگان و حتی حیوانات هم سیراب شوند. به همین دلیل عزادارن و ریش سفیدان محل تشت‌‌هایی را بر دوش می‌‌گیرند و وارد مساجد می‌‌شوند. آب این تشت بعد از مراسم از تقدس خاصی بهره‌‌مند می‌‌شود و بیماران برای شفای خود از آن می‌‌نوشند.
نذری‌‌های رایج: در سفر به اردبیل می‌‌بینید که یکی از اصلی‌‌ترین غذاهای نذری این شهر پیچاق قیمه است. این غذا با گوشت قیمه، پیاز داغ فراوان و خلال بادام تهیه می‌‌شود و در پایان به تعداد نفرات تخم‌‌مرغ بر روی آن می‌‌شکنند
 
 
 

 

محمدرضاطاهرخانی
و خدا برای من کافی است ...
ارتباط با نویسنده :
ثبت نظر
همسفر باشیم
همسفر باشیم مرجع رایگان معرفی تور و سفر و برنامه های کوهنوردی و طبیعت گردی، شهر گردی و ... می باشد. وشما می توانید به راحتی سفر و برنامه خود را معرفی کنید
فعالیت های این سایت تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران است